آزمایشگاه رفتار شناختی جوندگان

مسئول آزمایشگاه: دکتر منصوره سبزعلی زاده

بر اساس امکانات تحقیقاتی موجود در آزمایشگاه جوندگان مرکز تحقیقات علوم اعصاب شناختی کرمان، زمینه های مختلف علوم رفتاری و حالات مختلف شناختی موش هاي صحرايي مانند توجه، فیلتر کردن حسی- حرکتی ، یادگیری و حافظه و اضطراب در اين آزمايشگاه بررسی می شود. که اين آزمايشگاه با توجه به امکاناتي دارد، پذيراي دانشجويان مختلف تحصيلات تکميلي علوم اعصاب، پزشکي، زيست شناسي و روانشناسي جهت انجام پروژه هاي تحقيقاتي مختلف مي باشد.

رفلکس آکوستیک استارتل:

هنگامی که موش صحرایی صدای بلند، ناگهانی و غیر منتظره ای را می شنود، باعث وحشت او می شود. پاسخ استارتل شامل کشش سریع و غیر ارادی و سپس خم شدن یک سری از عضلات است. پاسخ استارتل رفلکسي است که توسط دستگاه استارتل قابل ارزیابی است. در این راستا، تغییر شاخص مهار پیش پالس (PPI) در طیفي از اختلالات و بيماري هاي عصبی، روانپزشکی و اعتياد در آزمایشگاه ما ارزيابي شده است.

آزمون تشخيص بافت:

بسیاری از پستانداران از ويسکرهاي خود برای لمس اجسام محیط و رمزگذاری اطلاعاتی مانند اندازه، شکل و بافت استفاده می کنند. در اینجا ما آزمون تشخيص بافت برای آزمایش حساسیت سبیل موش صحرایی راه اندازي نموده ايم. این تاسک به پاداش غذا یا آب، جراحی یا مقيد کردن حيوان ندارد.

ماز آب موریس و ماز 8 بازوي شعاعی:

ماز آبي موريس (MWM) و ماز شعاعي 8 –بازو به طور وسيعي در علوم اعصاب برای مطالعه یادگیری فضایی و حافظه استفاده مي شوند. در اين آزمون هاي توانايي استفاده از حافظه فضایی وابسته به هیپوکامپ موش هاي صحرايي ارزيابي مي شود. توانایی به خاطر سپردن محل سکو در MWM و بازوهای ماز شعاعي 8 –بازو می تواند با تجویز برخی داروها یا مدل های بیماری در موش صحرایی تحت تاثير قرار بگيرد.

ماز 5-CSRTT:

با استفاده از گزينه اي انتخابي در آزمون ماز 5-CSRTT، ما فرایندهای توجه و تکانشگری را در موش ها ارزیابی می کنیم. در جريان این آزمون، موش صحرايي بايستي ه حضور یک محرک نور که در مدت زمان کوتاهي در یکی از 5 مکان در محفظه آزمایش روشن مي شود، پاسخ دهد. دستکاری زمان بندي ارائه محرک نور و مدت زمان ارائه محرک کمک مي کند تا جنبه های مختلف توجه و وسواس را ارزیابی کنیم. در این راستا ، رفتار تکانشگری را می توان از طریق واکنش زودرس یا پیش بینی حیوان از زمان ارائه محرک ارزيابي کرد.

آزمون انتخاب محرک شرطي شده فعال:

ما در آزمایشگاه جوندگان مرکز علوم شناختي، دستگاه هايي را طراحی کردیم که با استفاده از آن ها مي توانيم پردازش چند حسی در موش صحرايي را ارزيابي نماييم. محرک های بينايي و شنوايي ارائه شده توسط دو بلندگوی فعال و دو LED اين امکان را بوجود مي آورد تا موش صحرايي ناهمزمانی شروع محرک را از محرک ديگر تشخيص دهد.

به طور خلاصه ، بر اساس امکانات تحقیقاتی فعلی ، آزمایشگاه می تواند پروژه های تحقیقاتی زیر را انجام دهد:

- ارزیابی یادگیری و حافظه فضایی از طریق MWM

- ارزیابی یادگیری کار و حافظه فضایی از طریق Radial Maze

- ارزیابی استرس و اضطراب با استفاده از آزمون ماز باز، Elevated Plus-Maze

- ارزیابی توجه و تکانشگری از طریق دستگاه 5-CSRTT

- ارزیابی یادگیری لمسی از طریق وظیفه تمایز بافت

- ارزیابی فیلتر حافظه حسی از طریق کار رفلکس استارتل

آزمون stop-signal task

با استفاده از این آزمون فعالیتهای مرتبط با کنترل اجرایی و بویژه توانایی کنترل مهاری مورد ارزیابی قرار میگیرد. پارامتر اصلی مورد سنجش  SSRT میباشد که مدت لازم برای بروز پاسخ مهاری در حیوانات میباشد. این پارامتر تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله بیماریهای نوروسایکولوژیک و اعتیاد تغییر میکند و بنابراین شاخص مناسبی برای ارزیابی نتایج مداخلات رفتاری و دارویی در مدلهای حیوانی این بیماریها میباشد. ساختار این آزمون به گونه ایست که در آن میزان سختی مهار پاسخ به گونه ای تنظیم میشود که معمولا درصد پاسخهای مهاری موفقیت آمیز حول و حوش 50 نگه داشته میشود. در نتیجه ترایالهای قابل توجهی وجود دارند که پاسخ حیوانات در آنها ناموفق میباشد که از این طریق میتوان به بررسی چگونگی تعدیل رفتاری متعاقب بروز خطا نیز پرداخت.

آزمون temporal bisection task

این آزمون به بررسی نحوه قضاوت حیوانات درمورد مدت زمان محرکهای مختلف میباشد. معمولا دو محرک با طولهای کوتاه و بلند به حیوانات آموزش داده میشود و سپس در مرحله تست محرکهای بیشتری به حیوانات ارائه میشود که از نظر مدت زمان ارائه طیف زمانی بین محرک کوتاه و بلند را پوشش میدهند. حیوانات میبایست بر اساس قضاوتی که درمورد زمان هرکدام از محرکها انجام میدهند آنها را در دو دسته مجرای "کوتاه" یا "بلند" طبقه بندی نمایند. با استفاده از پاسخهای بدست آمده معمولا یک منحنی سایکومتریک ترسیم میشود که میتواند سنجش نسبتا دقیقی از نحوه پردازش زمان توسط حیوانات ارائه دهد. شاخص اصلی مورد سنجش عبارت است از نقطه مرکزی که به عنوان point of subjective equality شناخته میشود و نشاندهنده مدت زمانی است که هر حیوان آن را به طور مساوی به کوتاه یا بلند تقسیم بندی کرده است. بعلاوه با استفاده از سنجش شیب منحنی سایکومتریک بین نقطه عملکرد 25 و 75 درصد میتوان weber ratio را محاسبه کرد که نشاندهنده میزان حساسیت یک حیوان به تغییرات مدت زمان مورد سنجش میباشد.

مقالات منتشر شده از این آزمایشگاه

Afarinesh, M. R., F. Shafiei, et al. (2019). "Effect of mild and chronic neonatal hypothyroidism on sensory information processing in a rodent model: A behavioral and electrophysiological study." Brain Res Bull 155: 29-36.   

43-51 :65 Nouri, F., M. Afarinesh, et al. (2019). "Concomitant abuse of methadone and methamphetamine could impair spatial learning and memory in male rats." Learning and Motivation.  112731  :213

Sabzalizadeh, M., M. R. Afarinesh, et al. (2019). "Alcohol and nicotine co-Administration during pregnancy and lactation periods alters sensory discrimination of adult NMRI mice offspring." Physiol Behav.  112694 :212

Shafiei, F., M. R. Afarinesh, et al. (2019). "Comparison of pre-pulse inhibition, tactile discrimination learning and barrel cortical neural response in adult male rats following chronic exposure to morphine, methadone and buprenorphine." Physiol Behav.