آزمایشگاه رفتار شناسی پریمات ها
مسئول آزمایشگاه: دکتر وحید شیبانی
علوم اعصاب شناختی زیرمجموعه ای از علوم اعصاب است که مشترکات فراوانی با روانپزشکی و روانشناسی دارد. در واقع این شاخه از علوم اعصاب فرایندهای بیولوژیکی زیربنای شناخت انسان را مطالعه می کند و یکی از مهمترین اهداف آن به ویژه یافتن ارتباط بین ساختارهای مختلف مغزی و عملکردهای پایه ای اجرایی مغز است. این عملکردهای اجرایی اجزاء تشکیل دهنده فرایندهای عالی شناختی مثل منطق، برنامه ریزی و توانایی حل مسأله هستند، میباشد. فهم مکانیسمهای بیولوژیک شناخت و مناطق مغزی مرتبط میتواند به یافتن روشهای درمانی در مدیریت اختلالات نورولوژیک و نوروسایکولوژیک کمک کند. از منظر نوروبیولوژیک، مطالعات انسانی بیشتر متکی بر روشهای غیر تهاجمی مثل تصویربرداری مغزی میباشد که میتواند با محدودیتهایی از جمله تعداد نمونه مورد مطالعه، ناهمگونی در مختصات و گستره ناحیه مغزی مورد آسیب و همچنین ناهمگونی رفتاری و سابقه بیماری در بین افراد مورد مطالعه روبرو باشد. علاوه بر اینها یافتن ارتباط علی-معلولی بین فعالیت نورونی خاص و اجزاء رفتار مورد نظر در مطالعه بر روی انسان تقریبا ناممکن است. بنابراین مطالعات حیوانی که بر یافتن فرایندهای پایه ای نورونی دخیل در رفتار و شناخت و همچنین درک مکانیسمهای نورونی ایجاد کننده اختلالات شناختی و رفتاری متمرکز شده اند، میتواند به ظهور استراتژیهای درمانی موثر در درمان یا پیشگیری از بیماریهایی مثل پارکینسون، آلزایمر و اعتیاد در انسان کمک کند. یکی از مدلهای حیوانی مناسب در این زمینه پریماتهای غیر انسانی میباشند که از لحاظ تبارشناسی مشترکات فراوانی با انسان دارند. بویژه میتوان به شباهتهای ساختاری-سازمانی و عملکردی مغزی اشاره نمود. علاوه بر اینها توانایی های شناختی نسبتا پیشرفته در این حیوانات باعث شده که آنها بعنوان مدل مناسبی از عملکردهای اجرایی زیرمجموعه شناخت که با قشر پیش-پیشانی مرتبط هستند، در نظر گرفته شوند.
امکانات موجود در مرکز علوم شناختی دانشگاه علوم پزشکی کرمان(بخش پریماتی):
1- امکانات استاندارد نگهداری از میمون شامل، فرد مجرب در نگهداری از حیوانات، جیره غذایی منظم و استاندارد قفسهای انفرادی، اطاق مخصوص قرنطینه حیوانات نو ورود، اطاق مخصوص حیوانات آموزش دیده و امکانات نگهداری در فضای آزاد
2- ستابهای اتوماتیک رفتاری مخصوص آموزش تست های شناختی مختلف برای سنجش فعالیتهای اجرایی مثل حافظه کاری، کنترل مهاری و انعطاف پذیری ذهنی
3- اطاق CPP مخصوص سنجش رفتاری مدلهای اعتیاد به داروهای روانگردان و مورد سوء مصرف مثل مورفین، هروئین، کوکائین، اکستازی و غیره
4- دستگاه الکتروفیزیولوژی ساخت کمپانی Blacrock، مخصوص ثبت پتانسیلهای خارج سلولی و همچنین دستگاه الکتروفیزیولوژی مخصوص تحریک مغزی در حیوانات freely moving و همچنین ثبت همزمان سیگنالهای مغزی
مقالات منتشر از این آزمایشگاه
-
Zarei SA, Sheibani V, Tomaz C, Mansouri FA. The effects of oxytocin on primates’ working memory depend on the emotional valence of contextual factors. Behavioural brain research. 2019;362:82-9.
-
Zarei SA, Sheibani V, Mansouri FA. Interaction of music and emotional stimuli in modulating working memory in macaque monkeys. American journal of primatology. 2019;81(7):e22999.
-
Ghasemian S, Vardanjani MM, Sheibani V, Mansouri FA. Color-hierarchies in executive control of monkeys' behavior. American Journal of Primatology. 2021;83(2):e23231.
-
Ghasemian S, Vardanjani MM, Sheibani V, Mansouri FA. Dimensional bias and adaptive adjustments in inhibitory control of monkeys. Animal Cognition. 2021:1-14.
-
Vardanjani MM, Ghasemian S, Sheibani V, Mansouri FA. The Effects of Emotional Stimuli and Oxytocin on Inhibition Ability and Response Execution in Macaque Monkeys. Behavioural Brain Research. 2021:113409.